Druk druk druk.

Zat vorige week in een call, waarvan ruim driekwart van de deelnemers bij de check-in aangaf ‘dat het wel heel erg druk was’. Maar ook ‘dat dit normaal was in deze periode van het jaar’. Er werd zelfs al uitgekeken naar de kerst, terwijl het half november was.  ‘Even volhouden nog, daarna weer meer rust’…

Natuurlijke cyclus

Het is zo herkenbaar: teams die aangeven dat het nu zo druk is, in de aanloop naar de kerstvakantie. Of die zomers juist uitkijken naar het einde van de vakantieperiode omdat ze dan weer op volle sterkte zijn. Directieteams die het wel heftig vinden, ‘nu met de reorganisatie naast het gewone werk’. Managementteams die het zwaar hebben met de drukke periode van de jaarplannen. De jaarafsluiting. De jaarlijkse beoordelingen. De voorbereiding van de PI=planning, de…
En daarna? Precies ja…

Laten we eens stoppen onszelf en elkaar voor de gek te houden dat het daarna wél weer rustig wordt. Het is een cyclus waarin de ene drukke periode wordt afgewisseld door de andere. Net als in de natuur. Maar met een belangrijk verschil: de natuur zorgt zelf óók voor herstelmomenten.

Burnout of potentieel voor verbetering?

‘Druk zijn’ is een signaal, een symptoom óf een excuus van een probleem dat dieper ligt. Van chronische overbelasting van het systeem bijvoorbeeld.

Niet voor niks geeft 1 op de 4 werkenden tussen de 18 en 34 jaar aan burn-outklachten te hebben (CBS/TNO).

En volgens onderzoek van CNV vindt zelfs de helft van de werkenden de psychische belasting van hun werk te hoog. De helft!! Laat dat eens op je inwerken als je in gedachten je team rondkijkt…

Natuurlijk: druk zijn is voor een groot deel perceptie. Maar óók dat hangt vaak samen met zaken als ‘niet gehoord worden’, ‘niet serieus genomen worden’ of ‘te weinig mandaat hebben om volledig verantwoordelijkheid te kunnen nemen’. Allemaal symptomen van het systeem dat niet goed functioneert. Te strak staat afgesteld, te veel ruis. 

Wat zou het opleveren als we die frustraties losmaken? De patronen doorbreken, potentie ontsluiten? Vragen we simpelweg niet te veel van onszelf? Werkweken van meer dan 50 uur zijn simpelweg niet gezond. Ja natuurlijk, dat hou je een tijdje vol en mag je m.i. af en toe ook best verwachten, maar niet als het de facto de standaard wordt. Het maakt mensen stuk en leidt op de langere termijn tot mindere resultaten en slechtere beslissingen.

Ook andersom: ik geloof niet dat mensen komen werken om de kantjes eraf te lopen. En als dat wél zo is, dan duidt dat m.i. óók om een probleem, dat mensen allang zijn ‘afgehaakt’.

Muri, Muda en Mura

Japanners hebben er zelfs een woord voor: ‘Muri’. Het betekent letterlijk ‘onredelijk’ of ‘onmogelijk’ en beschrijft de situatie waarin er te veel gevraagd wordt van medewerkers of machines.

Muri is het deel dat vaak wordt vergeten als consultants processen en organisaties ‘strak trekken’ met het gebruik van de Lean principes. Maar dan wel met een selectieve keuze. Waarbij Lean wordt verbasterd tot ‘elimineren van verspilling’. Door te focussen op Muda, de ‘niet waarde toevoegende activiteiten’ weg te snijden. Op zich prima, maar niet door selectief te shoppen uit de Lean toolbox. Want zo benchmarken we organisaties kapot.

Ik vraag me steeds vaker af, met al die kostenreducties, zou die businesscase nog steeds uitkunnen als we daarin ook de kosten voor die 25% overbelaste collega’s meerekenen? Ooit berekend wat langdurig verzuim een organisatie kost? Of positief geformuleerd: wat zou de winst zijn als we de potentie weten te ontsluiten van die helft van de medewerkers die niet meer engaged is?

Lean zoals het bedoeld is

Want Lean zoals het bedoeld is, focust op waardecreatie. Lean staat niet zozeer voor slank, maar voor een een gezonde en wendbare organisatie. Zo’n organisatie houdt juist voldoende ‘vet op de botten’ om veranderingen te kunnen absorberen. Om óók om te kunnen gaan met de 3e M, die van ‘Mura’: de onbalans, het ‘hollen en stilstaan.’ Die drukke periodes dus. Processen zó inrichten dat we die pieken afvlakken. Dat we snel kunnen opschalen en afschalen als de markt daarom vraagt.

Ook hier: net als in de natuur, vetreserves en voedselvoorraad aanleggen voor de koude winter. Bladeren loslaten om het gebrek aan zonlicht te overleven. Meebuigen en meeveren met harde wind en storm.

Durf te vertragen.

Dus ter overweging in de tijd van bezinning die december vaak brengt: stel jezelf eens de vraag waar je zo druk mee bent. En hoe dat komt. 

En in een volgend overleg, als iemand aangeeft dat het druk is: durf te vertragen. Stel de vraag eens hardop, die iedereen eigenlijk wat vaker zou moeten stellen: niet waarmee, maar waaróm zijn we zo druk?

Hoog tijd om te gaan bouwen aan wendbare organisaties, met veerkrachtige teams!